مقاله امروز درباره روش هایی است که والدین با آن ها عزت نفس کودکان را خدشه دار می کنند.

 عزت نفس چیست:

عزت نفس به معنای ارزشمند دانستن خود است و به طور کلی یک عامل بسیار مثبت در زندگی است که با موفقیت، روابط خوب و رضایت در ارتباط است. داشتن عزت نفس کم می تواند افراد را به سمت افسردگی سوق دهد، از توانایی های بالقوه خود کوتاه بیایند، یا روابط و موقعیت های توهین آمیز را تحمل کنند. داشتن عزت نفس قوی ما را تشویق می کند تا چالش ها را پشت سر بگذاریم، چیزهای جدید را امتحان کنیم و به خودمان ایمان داشته باشیم.

عزت نفس سالم و قوی برای کودکان بسیار مهم است. داشتن عزت نفس قوی ما را تشویق می کند تا چالش ها را پشت سر بگذاریم، چیزهای جدید را امتحان کنیم و به خودمان ایمان داشته باشیم. عزت نفس در نحوه نگرش ما به خود، که رفتارها و تصمیمات ما را شکل می دهد، بسیار تأثیرگذار است.

گاهی پدر و مادر، هر چقدر هم فرزندشان را دوست داشته باشند می توانند به طور ناخواسته و سهواً به عزت نفس فرزندان لطمه بزنند. بالاخره ما فقط انسان هستیم. ما گاهی اوقات در مورد اینکه چه بگوییم و چگونه رفتار کنیم اشتباه می کنیم.

ارتباطات نادرست والدین با فرزندان اغلب ناشی از قضاوت نادرست والدین است که این ارتباطات نادرست می توانند بر عزت نفس فرزندانمان تأثیر منفی بگذارند، حتی اگر ما به عنوان والدین نیت های مثبتی داشته باشیم. برای جلوگیری از این اشتباهات، ابتدا باید بدانیم این اشتباهات چیست و چگونه تأثیر منفی ایجاد می کنند.

یک نکته مهم:

این مقاله برای افرادی است که به دنبال یادگیری و رشد هستند. گفته می شود، برخی از افراد واقعاً قرار نیست والدین باشند. شما باید برای تمام نقاط قوت خود ارزش قائل شوید و والدین خود را افرادی آسیب دیده و محدود ببینید. عمل بخشش افراد از جمله خانواده چیزی است که زمانی که مردم آماده انجام آن باشند، بهترین اتفاق ها می افتد.

4 نوع رفتارهای والدینی که باعث کاهش عزت نفس کودکان می شوند:

رفتار اول در کاهش عزت نفس کودکان) انتقاد شدید:

انتقاد والدین از فرزندان می تواند از نظر احساسی چالش برانگیز باشد، به خصوص اگر به شیوه ای خشن یا تحقیرآمیز انجام شود. اکثر والدین انتقادی با اضطراب های خود دست و پنجه نرم می کنند که  با بروز آن، فرزندانشان را تحت تأثیر قرار می‌دهند. نظرات انتقادی می تواند عزت نفس و احساس ارزشمندی کودک را از بین ببرد و باعث ایجاد احساس غم و اندوه، عصبانیت یا ناامیدی شود. این سرزنش‌های شدید می‌تواند باعث کاهش انگیزه و عدم اعتماد به توانایی‌های کودکان شود.

رفتار دوم در کاهش عزت نفس کودکان) محافظت بیش از حد:

محافظت مداوم از کودک در برابر چالش ها و موانع می تواند مانع از رشد اعتماد به نفس و احساس شایستگی او شود. در حالی که والدین می خواهند تمام تلاش خود را انجام دهند تا مطمئن شوند فرزندانشان در زندگی رنج نخواهند برد، اما از قضا با کنترل بیش از حد فرزندان خود را خفه می کنند.

محافظت بیش از حد همچنین می‌تواند فرصت‌های کودک را برای کشف، یادگیری و مرتکب اشتباهات محدود کند، که همگی برای رشد و تکامل او مهم هستند.

علاوه بر این، حمایت بیش از حد از کودکان می‌تواند منجر به احساس اضطراب و ناامنی شود، زیرا ممکن است برای رویارویی با دنیا به تنهایی احساس آمادگی نکنند. همچنین می تواند باعث ایجاد حس وابستگی و عدم استقلال شود که می تواند با انتقال کودکان به بزرگسالی مشکل ساز باشد.

والدین باید بین محافظت از فرزندان خود و اجازه دادن به آن ها برای ریسک کردن و رویارویی با چالش ها تعادل ایجاد کنند تا به آن ها کمک کنند که به افرادی با اعتماد به نفس و خودکفا تبدیل شوند. تشویق به استقلال، تقویت عزت نفس و آموزش مهارت های حل مسئله می تواند به کاهش اثرات منفی محافظت بیش از حد کمک کند.

رفتار سوم در کاهش عزت نفس کودکان) تزریق گناه:

یکی از راه های تزریق گناه این است که دائماً از او بپرسید ((اگر در موقعیتی خاص جای شما یا شخص دیگری بود چه احساسی داشت)). با این حال، اغلب اوقات، والدین در این موضوع را به افراط می کنند و سعی می‌کنند فرزندانشان را به خاطر افکار، احساسات یا اعمالشان احساس گناه کنند.

بسیاری از والدین بیان می کنند که سعی دارند درس های زندگی را به فرزندان شان بیاموزند، اما القای احساس گناه، هر آموزسی را که ارائه می دهند را از بین می برد.

والدینی که از احساس گناه برای کنترل فرزندان خود استفاده می کنند، در معرض خطر غریبه شدن با فرزندان خود قرار می گیرند.

رفتار چهارم در کاهش عزت نفس کودکان) با کنایه صحبت کردن:

اگر چیزهایی را بیان کنید که منظور اصلی تان نیست و لحن صدایتان برعکس آنچه را که می گویید است، از طعنه استفاده می کنید. استفاده از طعنه به کودکان آسیب می رساند زیرا احساس شرم و خجالت را در آن ها به وجود می آورد. متأسفانه، سرکوب کردن کودک در برابر طعنه، مانعی برای تلاش برای برقراری ارتباط مؤثر ایجاد می‌کند و همه چیز را بدتر می‌کند.

کاهش عزت نفس کودکان ممکن است نافرمانی را افزایش می دهد:

در نتیجه قرار گرفتن در برابر رفتارهای والدینی که در بالا مورد بحث قرار گرفت، کودکان ممکن است بعداً به شیوه‌هایی که از نظر عاطفی آزاردهنده و ناراحت‌کننده باشد، رفتار کنند.

این رفتارها شامل عصبانیت، ابراز رنجش، مشاجره و سرپیچی از درخواست های منطقی باشد. بسیاری از کودکان و نوجوانان احساسات و رفتارهای منفی را پس از آسیب‌دیدگی توسط والدین خود انجام می‌دهند.

گفتن «دیگر این کار را نمی‌کنم» آسان است و همچنان  این رفتارهای مشکل‌ساز تکرار می شوند. ممکن است خطا های اتفاقی و سهوی رخ دهد. هنگامی که کودکان این کار را انجام دادند، درباره این رفتارهای منفی را با کودک خود صحبت کنید.

سخن پایانی:

روش‌های تعامل و ارتباط شما با فرزندتان تأثیر زیادی در شکل‌گیری نحوه رشد ارزش خود در زندگی او دارد. هرچه بیشتر با روش های مثبت ارتباط برقرار کنید و پاسخگوی رفتارهای منفی خود باشید، بیشتر می توانید بر فرزندتان تأثیر بگذارید تا همین کار را انجام دهد و از او در داشتن عزت نفس قوی حمایت کنید. والدین باید یک محیط پرورشی و حمایتی را ایجاد کنند، عشق بی قید و شرط، تشویق و تقویت مثبت را برای تقویت عزت نفس سالم فرزندشان فراهم کنند.

دکتر حاجی حسینی/ روانشناس کودک و نوجوان