آن زمان هایی که کودک در بدترین حالت خود است از والدین انتظار می رود به بهترین شکل رفتار کنند فقط چالش این است که والدین هم انسان هستند و در معرض واکنش نشان دادن تکانشی خشم و ترس هستند. به همین دلیل فرزندپروری بی نقص ممکن نیست اما می توانید اهداف بلند مدت فرزندپروری را در یاد نگه بدارید. در این پست به چالش های کودکان 2 تا 4 ساله خواهیم پرداخت.

شش چالش ۲ تا ۴ سالگی:

تغییرات بسیار زیادی در کودکان ۲ تا ۴ ساله رخ می دهد. در طول این دوره خودمختاری کودک رشد پیدا می کند و خودش را بیشتر نشان می دهد و در مورد پیامدهای رفتارش نیز یاد می گیرد.

چالش یک) صحبت کردن فکر کردن و سفت و سخت پای ایده های خود  ایستادن:

حول و حوش دو سالگی توانایی استفاده از زبان در کودک به سرعت رشد می کند. در این زمان او فکر کردن درباره چیزها و خواستن آن ها حتی وقتی غیر ممکن یا غیر قابل دسترسی هستند را شروع می کند. به طور خلاصه ظهور زبان و توانایی تفکر منجر به این می شود که کودک نوباوه شما همه چیز را خودش بخواهد.

اشتیاق کودک برای خودمختاری بیشتر مواقع با توانایی محدود برای انجام دادن یا گرفتن آن چیزها در تناقض است. این مساله اغلب به دوران ناکام کننده، پر از کج خلقی و دو سالگی چالش زا  معروف است.

 این مرحله در واقع نشانه ای از این است که کودک شما دارد خوب رشد می کند و همینطور نشانه ای از بروز استقلال در اوست.

در طول این مرحله کودکان توانایی صحبت کردن را در سرعت های متفاوتی کسب می کنند. بعضی کودکان جمله های کوتاه و بعضی ها یک کلمه صحبت می کنند.

یکی از عوامل مؤثر در کیفیت رفتار کودکان فهمیده شدن توسط والدینش است. مثلاً وقتی کودک یک اسباب بازی خاص را می خواهد یا می خواهد یک بازی را انجام بدهد یا غذایی را که به شیوه خاصی آماده می شود را می خواهد و نمی تواند این مساله را توضیح بدهد، این وضعیت برای او به شدت ناراحت کننده است.

🌍 کودکان همگی اهل کشوری خارجی اند. تعامل با کودکی در این سن تقریباً شبیه مسافرت به کشوری خارجی است در حالی است که زبان آن کشور را نمی دانید.🌍

چالش دو) تنظیم محدودیت:

در این طیف سنی کودکان با لذت زیادی کلمه (نه) را کشف می کنند.آن ها کشف می کنند که می توانند انتخاب کنند که آیا به درخواستی مثل تمیز کردن اتاق پاسخ مثبت یا منفی بدهند و این آزادی شگفت انگیز است.

 بسیاری از کودکان از استقلال تازه رشد یافته خودشان لذت می برند. آن ها مال خودشان می شوند از وابستگی کامل به والدین خود رها می شوند و تبدیل به موجودات کوچکی می شوند که تلاش می کنند بر سرنوشت خود تسلط پیدا کنند.

در این طیف سنی لج بازی، مقاومت در برابر تنظیم محدودیت و جرو بحث کردن خودش را نشان می دهد. این اتفاق برای والدین بسیار چالش زاست. همچنین کودکان رفته رفته می فهمند که رفتارهای شان پیامدهایی دارد و این زمان بسیار مهمی است.

شما به عنوان یک والد با رفتارهای خود نقش مهمی در این چالش ها دارید.

چالش سه) زمان دستشویی رفتن:

آموزش دستشویی رفتن هم در طول سال های دو الی چهار زندگی اتفاق می افتد. سعی کنید رفتن به سرویس بهداشتی، بخشی از برنامه روزمره و منظم کودک باشد. مثلا کودک را به استفاده از دستشویی یا دستشویی مخصوص کودک، در صبح، قبل یا بعد از مصرف میان‌وعده‌ها و وعده‌های غذایی تشویق کنید.

اگر کودکتان بعد از چند دقیقه نشستن مدفوع نمی‌کند، اجازه دهید کودک از آن محیط خارج شود. بهتر است برای زمان طولانی آن جا نماند چون ممکن است فکر کند از این کار برای تنبیه او استفاده می‌کنید.

هنگام انجام فعالیت‌های مختلف از کودک خود در مورد رفتن به دستشویی سوال کنید. مثلا می‌توانید به فرزندتان قبل از ناهار خوردن، بازی کردن، کارتون دیدن و … دستشویی رفتن را یادآوری کنید.

چالش چهار) غذا خوردن و رفتار سر سفره:

کودکان دو الی چهار ساله اغلب به غذا ناخنک می زنند. آن ها در تلاشند تا سر سفره رفتار مستقل تری را را نشان بدهند با این که این رفتار برای آن ها چالش زاست.

چند چالش آداب غذا خوردن:

• بسیاری از والدین برای غذا دادن به دنبال کودکان خود راه می افتند یا دائماً به آن ها گوشزد می کنند که با دست غذا نخورند.
• بعضی والدین در تلاشند تا کودک دستان خود را به لباسش نمالد.
• والدین دیگری این دغدغه را دارند که کودک آن ها به اندازه کافی غذا نمی خورد.
• بعضی کودکان رژیم غذایی مختص به خود دارند یا دیگر کودکان ماجراجویان کوچکی هستند که انواع و اقسام سبزیجات را امتحان می کنند.

در طول این مرحله تغذیه کافی و مناسب کودکان مهم است و وقتی با کودک خود سر سفره غذا جنگ و دعوا دارید می تواند چالش زا  باشد.

چالش پنج) خوابیدن

خوابیدن به اندازه ی تغذیه کافی و مناسب برای رشد شناختی ضروری است. با این حال زمان خواب موضوع شایعی است که بر سر آن بین والد و کودک تعارض اتفاق می افتد.

بسیاری از کودکان در این گروه سنی همچنان که مستقل تر می شوند در مقابل زمان خواب مقاومت می کنند. بعضی اوقات چالش جدا شدن از والدین در زمان خواب است که می تواند باعث طولانی تر شدن خواب شود و در نهایت ممکن است در تخت خواب والدین خود بخوابند

 برای بعضی خانواده های دیگر مشکل مهمانی های  شب است که کودکان دوباره و دوباره در برابر ماندن خوابیدن مقاومت می کنند و دوست دارند بیدار بمانند.

کودکان مخصوصاً در این سن نیازمند بهداشت خواب خوب هستند که به معنای عادات خواب باثبات و کیفیت و میزان خواب مناسب است .

اگر کودکان به اندازه کافی نخوابند عملکرد آنها در طول روز خوب نخواهد بود و باعث بروز رفتارهای مشکل ساز مثل کج خلقی، حرف ناشنوی و شکایت شدیدتر خواهد شد. البته که والدین هم وقتی خسته هستند عملکرد خوبی نخواهند داشت.

چالش شش) رفتن به مدرسه

بعضی کودکان در این سنین وارد محیط های مهد کودک می شوند. بعضی از آن ها در برابر جدایی از والدین مقاومت می کنند.

ترک کردن کودک گریان در مهد کودک علی رغم تلاش های مکرری مثل (می شود لطفاً تو هم با من بیایی؟) یا بیان نگرانی هایی نظیر (اما مامان من از اینجا بدم می آید) چالش سختی برای هر والد است.

 حتی با وجود اطمینان دادن معلم ها به والدین که گریه کودک فقط چند دقیقه طول می کشد، والدین این احساس را دارند که کودک خود را رها می کنند.

نماندن برای کمک کردن به کودک برای این که وارد فعالیت های کلاسی شود به نظر والدین کار درستی نیست؛ بنابراین منتظر می مانند و مطمئناً گریه کودک ادامه پیدا می کند یا بدتر می شود.

 این موقعیت چالش برانگیز اما قابل مذاکره است و یک چالش رایج برای کودکان و والدین را تشکیل می دهد.

اگر شما هم در مسیر فرزند پروری به چالش خورده اید، ما در این مسیر همراه شما هستیم.

دکتر حاجی حسینی/ روانشناس کودک و نوجوان